หนึ่งในสัญญาณเตือนที่บ่งชี้ถึงภาวะความเสี่ยงในการเป็นโรค “มะเร็งกระเพาะอาหาร” คือ อาหารไม่ย่อย โดยภาวะอาหารย่อยไม่ดี​ (Indigestion)​ หรือที่เรามักเรียกกันว่าอาหารไม่ย่อยนั้น​

เป็นเหตุให้เกิดอาการปวด​ จุก​ เสียด​ แน่นท้อง​ เรอบ่อย รู้สึกไม่สบายในท้อง​ อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นสัมพันธ์กับการกินอาหารโดยมีอาการได้หลายลักษณะและไม่เหมือนกันในแต่ละครั้งก็ได้​

แม้ว่าส่วนใหญ่ของอาหารไม่ย่อยจะเป็นสภาวะที่ไม่เป็นปัญหาใหญ่ และสามารถป้องกันได้​ แต่อาการเหล่านี้อาจเกิดจากโรคต่างๆ​เช่น​ แผลที่กระเพาะอาหาร​ (gastric ulcer)​ แผลที่ลำไส้เล็กส่วนต้น​ (duodenal ulcer)​

ลำไส้แปรปรวน​ (irritable bowel syndrome)​ มะเร็งกระเพาะอาหาร​ หรือนิ่วในถุงน้ำดี

อาการอาหารไม่ย่อย

สำหรับอาการอาหารไม่ย่อยและแผลในกระเพาะอาหาร มักจะมีลักษณะดังต่อไปนี้

• ปวด​ จุก​ เสียด​ แน่นท้อง

• ปวดแสบๆ​ ร้อนๆ​ บริเวณลิ้นปี่

• ท้องอืด​ มีแก๊สในท้อง

• เรอบ่อย​ ผายลมบ่อย

• คลื่นไส้​ อาเจียน

สาเหตุที่พบบ่อย

เกิดจากการอักเสบและระคายเคืองของกระเพาะอาหารและลำไส้ โดยมักจะมีสาเหตุมาจาก

1. ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก

2. จากการกินอาหาร​เช่น​ อาหารรสจัด​ เผ็ด​ เปรี้ยว​ อาหารมัน

3. กินอาหารผิดเวลา​ หรือกินปริมาณมากจนอิ่มเกินไป​ กินปริมาณน้อยเกินไปจนหิว

4. อาหารเป็นพิษ

5. การติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย

6. สูบบุหรี่

7. ความตึงเครียด

8. ยาบางชนิด​เช่น​ แอสไพริน ยาต้านการอักเสบ​ (NSAIDs)

9. การตั้งครรภ์

วิธีดูแลและป้องกันภาวะอาหารไม่ย่อย

• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์​ ของทอด ของมัน​ อาหารรสจัด​ เช่น​ เผ็ด​ เปรี้ยว

• ปรับปรุงพฤติกรรมการกินอาหารให้เป็นเวลา​ โดยกินช้าๆ​ เคี้ยวให้ละเอียด​ ไม่ปล่อยให้หิวนาน​ หรือกินอิ่มเกินไป

• ไม่สูบบุหรี่

• หลีกเลี่ยงสถานการณ์และสิ่งแวดล้อมที่เป็นสาเหตุของความตึงเครียด

• หลีกเลี่ยงยาที่ระคายเคืองกระเพาะอาหาร​ เช่น​ ยาต้านการอักเสบ​ (NSAIDs)

• กินยาลดกรดในกระเพาะอาหาร​ ยาขับลม​ หรือยาช่วยย่อย

• พบแพทย์หากมีอาการเป็นเวลานานเกิน 2 สัปดาห์​ โดยมีอาการแย่ลง​ เช่น มีไข้​ อาเจียนเป็นเลือด​ ถ่ายอุจจาระดำ​ หรือถ่ายเป็นเลือด​ น้ำหนักลด

แผลเปปติก (Peptic Ulcer)

แผลเปปติก​ peptic​ ulcer (PU) ประกอบด้วย​ gastric ulcer (GU) คือแผลในกระเพาะอาหาร​ และ ​duodenal ulcer (DU) แผลที่ลำไส้เล็กส่วนต้น​

แผลเหล่านี้มักมีขนาด 5-25 มิลลิเมตร เป็นในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง​ และพบแผลที่ลำไส้เล็กส่วนต้น​มากกว่าแผลในกระเพาะอาหารประมาณ 3 เท่า​ ซึ่งแผลที่ลำไส้เล็กส่วนต้นมักไม่เป็นเนื้อร้าย​

ส่วนแผลในกระเพาะอาหาร​มีโอกาสเป็นมะเร็งได้

อาการของแผลเปปติก

• ถ้าแผลมีขนาดเล็กมาก ไม่ค่อยมีอาการ

• จุกท้อง​ แน่นท้อง​ หรือปวดแสบปวดร้อนบริเวณลิ้นปี่​ มักเป็นเวลาท้องว่าง​ คือระหว่างมื้ออาหารและเวลานอน​ แผลที่ลำไส้เล็กส่วนต้น​ อาจมีอาการดีขึ้นหลังกินอาหารแล้วจะปวดอีกใน 2-3 ชั่วโมงให้หลัง

• เบื่ออาหาร​ น้ำหนักลด​ หากอาหารเป็นสาเหตุ​ คือ ผู้ที่ปวดเวลาอิ่ม

• กินอาหารได้มากขึ้น​ กินอาหารช่วยให้หายปวด​ คือ ผู้ที่ปวดเวลาหิว

• ท้องอืด​ เรอบ่อย

• คลื่นไส้​ อาเจียน

ภาวะแทรกซ้อน

• โลหิตจางอันเป็นผลของการเสียเลือดจากแผล​ที่เป็นเรื้อรัง

• เลือดออกจากแผลในปริมาณมาก​ จากแผลที่มีขนาดใหญ่และลึก​ รุกล้ำเยื่อบุถึงหลอดเลือดจนหลอดเลือดแตก​ ทำให้อาเจียนเป็นเลือดและถ่ายอุจจาระเป็นสีดำ​ อาจเสียเลือดปริมาณมากจนช็อค

• แผลลึกมากจนกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้นทะลุ

• เยื่อบุช่องท้องอักเสบจากอาหารและน้ำย่อยที่ออกมาจากกระเพาะอาหารทางรูทะลุเข้าสู่ช่องท้อง

• แผลเรื้อรังจนกลายเป็นแผลเป็นมีความแข็ง​ ขาดความยืดหยุ่น​ ซึ่งหากเป็นที่ส่วนปลายของกระเพาะอาหาร​ จะเกิดการตีบหรือตันจนอาหารไม่สามารถผ่านจากกระเพาะอาหารไปสู่ลำไส้เล็กได้​ เป็นเหตุให้มีอาการอาเจียน​ น้ำหนักลด​ กระเพาะคราก

โรคแผลเปปติกกับเชื้อ H.pylori

โรคแผลเปปติก​ (Peptic ulcer) เป็นแผลที่เกิดในกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น​ ทำให้มีอาการปวด​ จุก​ เสียด​ แน่นท้องบริเวณลิ้นปี่​ เป็นๆ​หายๆ​ ทั้งเวลาหิวและอิ่ม​

หรือหลังกินอาหารรสจัด​ เช่น​ เผ็ดจัด​ เปรี้ยวจัด ในอดีตผู้ป่วยต้องทนทุกข์ทรมานจากการปวดท้องเรื้อรังเป็นเดือนเป็นปี​ หลังรักษาแล้วมีโอกาสเป็นช้ำถึง 80% แต่ปัจจุบันเราทราบสาเหตุและสามารถรักษาโรคนี้ให้หายขาดได้

เดิมเชื่อว่าโรคนี้เกิดจากกระเพาะอาหารมีกรดมาก​ หรือเยื่อบุกระเพาะอาหารไม่แข็งแรง​ แต่ปัจจุบันพบว่า 74% ของแผลที่ลำไส้เล็กส่วนต้น​ และ 46% ของแผลที่กระเพาะอาหารเกิดจากการติดเชื้อ​ H.pylori

H.pylori​ เป็นเชื้อแบคทีเรียมีผู้ค้นพบมานานกว่า 100 ปีแล้ว​ แต่​เพิ่งทราบว่าเป็นสาเหตุของแผลในกระเพาะอาหารเมื่อปี​ พ.ศ. 2513 นี้เอง เชื้อโรคทั่วไปจะไม่สามารถทนภาวะกรดในกระเพาะอาหารได้​

แต่เชื้อนี้สามารถปรับตัวจนอาศัยอยู่ในภาวะกรดอย่างแรงได้​ จึงเจริญเติบโตอยู่ในเยื่อบุกระเพาะอาหาร​ และเป็นสาเหตุของการอักเสบและแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น​

และในระยะยาวยังเป็นปัจจัยเสี่ยงประการหนึ่งของมะเร็งกระเพาะอาหาร สันนิษฐานกันว่าโรคนี้ติดต่อทางปาก​ เช่น​ กินอาหารร่วมกันโดยใช้ตะเกียบ​ หรือไม่ใช้ช้อนกลาง​ มักพบระบาดในชุมชนแออัด​และคนในครอบครัวเดียวกัน

การวินิจฉัยในปัจจุบันส่วนใหญ่ใช้วิธีส่องกล้องกระเพาะอาหาร​ เพื่อตัดเนื้อจากเยื่อบุกระเพาะอาหารมาตรวจหาเชื้อด้วยเทคนิคต่างๆ​ อาจใช้วิธีตรวจเลือด 

โรคนี้สามารถรักษาได้ด้วยยาลดการหลั่งกรดร่วมกับยาปฏิชีวนะเป็นเวลา 1-2 สัปดาห์​ ซึ่งกำจัดเชื้อได้ผลกว่า 90% และลดการเกิดโรคซ้ำจาก 80% ใน 1 ปี​ เป็นไม่เกิน 10% ใน 1 ปี​

ทำให้ไม่ต้องทนทุกข์ทรมานจากการปวดท้องเรื้อรังอีกต่อไป​ แต่ในปัจจุบัน​เชื้อดื้อยามากขึ้น แม้ว่าคุณจะได้รับการรักษาจนหายแล้วแต่ยังมีโอกาสเป็นซ้ำได้อีก​ หากดูแลตัวเองไม่ดีพอ

สาเหตุของ มะเร็งกระเพาะอาหาร

1. การติดเชื้อ​ Helicobacter pylori (H.pylori) ซึ่งเมื่อติดเชื้อนี้จะทำให้มีอาการอักเสบและเกิดเป็นแผลในกระเพาะอาหาร ซึ่งเพิ่มโอกาสในการเป็น มะเร็งกระเพาะอาหาร

2. การกินแอสไพรินและยาต้านอักเสบ​ (NSAIDs)​ ได้แก่​ ยาแก้ปวดโรคข้อกระดูกชนิดต่างๆ

3. อาหาร โดยการรับประทานอาหารปิ้งย่าง หมักดอง อาหารเค็มจัด อาจทำให้มีโอกาสเป็นมะเร็งมากขึ้น

การดูแลตนเองให้ไม่เป็นแผลในกระเพาะอาหาร

• กินอาหารอ่อน​ ย่อยง่าย​ เคี้ยวให้ละเอียด

• ไม่ควรกินจนอิ่มเกินไป​ หรือปล่อยให้หิวนาน

• หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด​ (เผ็ด​  เปรี้ยว) อาหารดอง​ น้ำอัดลม

• งดบุหรี่​ และสุรา

• หลีกเลี่ยงยาต้านอักเสบที่ใช้รักษาข้อและกล้ามเนื้ออักเสบ​ (NSAIDs) ที่มีฤทธิ์กัดกระเพาะอาหาร

• ผ่อนคลายความตึงเครียด​ และวิตกกังวล

• ปรึกษาแพทย์หากมีอาการปวดท้องเรื้อรัง​ อาเจียนหรือถ่ายเป็นเลือด​ หรือสีดำ

การรักษาแผลในกระเพาะอาหาร

• ให้ยาลดกรดในกระเพาะอาหาร

• ส่องกล้องเข้าไปดูลักษณะแผล​ ตัดชิ้นเนื้อเพื่อส่งตรวจหากเป็นแผลที่กระเพาะอาหาร​ เพื่อรู้ว่าเป็นมะเร็งหรือไม่

• ให้ยารักษาแผลและยาปฏิชีวนะกรณีตรวจพบเชื้อ​ H.pylori ซึ่งใช้เวลารักษาประมาณ 1-2 สัปดาห์

• ส่องกล้องเข้าไปเพื่อทำการห้ามเลือด​ กรณีเลือดออกมาก

• ผ่าตัดหากมีภาวะแทรกซ้อน​ เช่น​ เลือดออกไม่หยุด​ แผลทะลุ​ อาหารผ่านเข้าสู่ลำไส้ไม่ได้จากการอุดตัน

• รักษาภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ

ดังนั้นการดูแลตัวเองให้ห่างไกลจากโรค มะเร็งกระเพาะอาหาร นั้นสามารถทำได้ เพียงแค่ปฏิบัติตนให้ถูกต้อง กินอยู่อย่างถูกสุขลัษณะและหลีกเลี่ยงสิ่งที่บั่นทอนสุขภาพ ไม่ว่าเป็นพวกเหล้า บุหรี่ ความเครียด เป็นต้น

The post สัญญาณเตือน…มะเร็งกระเพาะอาหาร appeared first on TisaTrendy : Wellness & Smart Living.

ภาวะลำไส้รั่วซึม (Leaky Gut Syndrome) ฟังดูแล้วอาจจะน่ากลัวเพราะคิดถึงภาพที่ลำไส้เป็นรูทะลุจนเกิดภาวะรั่ว แต่จริงๆแล้วภาวะนี้จัดเป็นการทำงานผิดปกติของลำไส้อย่างนึง

ที่ยังไม่ถึงขั้นเป็นโรค(Disease) แต่จะก่อให้เกิดปัญหาเรื้อรังหรือความผิดปกติอื่นๆหลายอย่างที่เราหาสาเหตุไม่เจอได้

 ลำไส้ ทำหน้าที่ในการดูดซึมสารอาหารต่างๆ เช่น ไขมัน แป้ง และโปรตีน ที่เราบริโภคเข้าไปสู่ร่างกาย และยังทำหน้าที่สำคัญคือเป็นผนังกั้นเหมือนรั้วบ้าน

คอยป้องกันไม่ให้สารพิษหรือสารเคมีต่างๆเข้าสู่ร่างกายของเราอีกด้วย เมื่อเยื่อบุผิวของลำไส้เกิดการระคายเคืองและอักเสบขึ้นมา ผลที่เกิดขึ้นก็คือจะทำให้ช่องว่างระหว่างเซลล์เปิดกว้างขึ้น

เป็นเหตุให้สารอาหารที่ยังย่อยไม่เสร็จและมีขนาดใหญ่, สารพิษ หรือเชื้อโรคผ่านเซลล์หลุดเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายขึ้น  และกลายเป็นสิ่งแปลกปลอมที่ร่างกายต้องสร้างแอนติบอดี้ขึ้นมาต่อต้าน จึงส่งผลให้เกิดอาการเจ็บป่วยต่างๆได้

ลักษณะภาวะ ‘ลำไส้รั่ว’

1. เหนื่อยง่าย อ่อนเพลียเรื้อรัง สมองมึนงง
2. มีผื่นผิวหนังขี้น โดยไม่ทราบสาเหตุ
3. ผื่น สิวที่รักษาไม่หาย
4. ภูมิเพี้ยน,ภูมิแพ้,แพ้อาหาร,หอบหืด
5. ลำไส้แปรปรวน ปวดท้องและปวดท้องบ่อยๆ แบบไม่มีสาเหตุ,ท้องอืด ท้องเฟ้อ
6. โรคในระบบภาวะภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง(Auto-immune disorder) เช่น SLE ,โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ เป็นต้น

สาเหตุของลำไส้รั่ว

1. อาหาร

• การบริโภคอาหารจำพวกแป้งเละน้ำตาล นอกจากจะทำให้อ้วนแล้ว ยังเป็นแหล่งอาหารของยีสต์ในลำไส้อีกด้วย ซึ่งถ้าปริมาณของยีสต์ในลำไส้มีมากเกินไป (Yeast Overgrowth) จะไปก่อกวนผนังลำไส้ทำให้เกิดภาวะลำไส้รั่วได้ในที่สุด

• พฤติกรรมการบริโภคอาหารเมนูซ้ำๆบ่อยๆ ทำให้ลำไส้ไม่ชินกับความหลากหลาย รวมถึงอาจได้รับสารเคมีตกค้างจากอาหารจานเดิมๆเข้าไปสะสมในลำไส้อยู่ตลอดเวลา จนถึงจุดหนึ่งทำให้เกิดภาวะลำไส้รั่วได้เช่นกัน

• ความเร่งรีบในการทานอาหาร การเคี้ยวอาหารไม่ละเอียด ก็เป็นปัจจัยหนึ่งของสาเหตุนี้

2. ยา & สารพิษ

• ยาฆ่าเชื้อและยาปฏิชีวนะ ที่มีประสิทธิภาพสูงจะออกฤทธิ์ทำลายเชื้อแบคทีเรียในลำไส้ทั้งชนิดดีและชนิดร้าย จนขาดสภาวะสมดุลในลำไส้ทำให้ลำไส้อ่อนแอและทำงานผิดปกติได้

• การทานยาแก้ปวด หรือยาแก้อักเสบกลุ่ม NSAIDS นานๆ ก็จะส่งผลให้การทำงานของลำไส้ผิดปกติได้เช่นกัน

• การทานยาลดกรดพร่ำเพรื่อเกินความจำเป็น

• สารพิษ,สารเคมี,ยาฆ่าแมลง,หรือสารโลหะหนักที่ปนเปื้อนมาในน้ำและอาหาร

3. ความเครียด

• เมื่อเกิดความเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนเครียดออกมาส่งผลกระทบต่อร่างกายหลายอย่าง รวมถึงการบีบตัวของลำไส้ด้วย

การวินิจฉัยภาวะลำไส้รั่ว

เนื่องจากภาวะนี้เป็นความผิดปกติในการทำงานของลำไส้ จึงไม่สามารถตรวจพบความผิดปกติได้ด้วยตาเปล่า เหมือนการตรวจโรคในระบบทางเดินอาหารทั่วๆไป

ดังนั้นการส่องกล้องหรือการเอ็กซเรย์ จึงไม่สามารถตรวจพบความผิดปกตินี้ได้ ต้องมีวิธีการตรวจที่เฉพาะโดยการกลืนน้ำตาลแล้วตรวจการดูดซึมของลำไส้ ที่เรียกว่า “Lactulose-Mannitol test”

Lactulose-Mannitol test

ในการตรวจกระทำโดยการกินน้ำที่มีน้ำตาลทั้งสองชนิดเข้าไป หลังจากนั้นให้เอาปัสสาวะมาตรวจหาระดับน้ำตาลทั้งสองในปัสสาวะ  ซึ่งโดยปกติน้ำตาล Lactulose เป็นน้ำตาลที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่

จะไม่ผ่านการดูดซึมโดยผนังลำไส้ในภาวะปกติได้ จึงมักจะตรวจไม่พบในปัสสาวะคนไข้ภายหลังจากที่ดื่มไปแล้ว ส่วนน้ำตาล Mannitol เป็นน้ำตาลที่มีขนาดโมเลกุลเล็ก

ซึ่งในภาวะลำไส้ปกติ ก็จะสามารถดูดซึมผ่านเข้าผนังลำไส้ และตรวจพบในปัสสาวะได้ ดังนั้นเราสามารถวิเคราะห์ผลตรวจปัสสาวะได้ดังนี้

• ลำไส้ปกติ – พบในน้ำตาลแมนนิทอล มากกว่าแลคทูโลสในปัสสาวะ
• ลำไส้รั่ว – พบน้ำตาลทั้งสองชนิดสูงในปัสสาวะ
• ภาวะการดูดซึมบกพร่อง (Malabsorption) – พบระดับน้ำตาลทั้งสองชนิดต่ำมากในปัสสาวะ เนื่องจากไม่มีการดูดซึม

แนวทางแก้ไขภาวะลำไส้รั่ว

1. Remove (คือ การกำจัดสาเหตุของปัญหา)

• ควรปรับอาหารด้วยการงดกินแป้ง,ผลิตภัณฑ์นม และน้ำตาลขัดขาว
• กินผัก ผลไม้ และดื่มน้ำมากๆ

• งดเครื่องดื่มจำพวกชา กาแฟ และแอลกอฮอล์ที่จะไปกระตุ้มลำไส้ให้ทำงานผิดปกติ
• ลดการใช้ยาจากอาการเจ็บป่วยเล็กๆ น้อยๆ แต่หันมาพักผ่อนให้มากขึ้น และออกกำลังกายเบาๆ
• ลดความเครียด พยายามปล่อยวาง

2. Replace (คือ การให้สารที่ช่วยเพิ่มการย่อยอาหารให้สมบูรณ์มากขึ้น)

• ทานกรดหรือเอ็นไซม์บางชนิดเพื่อช่วยย่อยอาหาร
• การดื่มน้ำแอปเปิ้ล ก่อนมื้ออาหารประมาณ 15 นาที จะช่วยย่อยอาหารดีขึ้น

3. Reinoculate (คือ การปรับสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้)

• การทานโปรไบโอติค เพื่อเพิ่มจำนวนของแบคทีเรียในลำไส้ เช่น โยเกิร์ต แลคโตบาซิลลัส
• การทานพรีไบโอติค เช่น น้ำตาล FOS เพื่อเป็นแหล่งอาหารของแบคทีเรียที่ดี และลดแบคทีเรียก่อโรค

4. Repair (คือ การให้อาหารที่เป็นมิตรกับลำไส้เพื่อช่วยซ่อมแซมและฟื้นฟูผนังลำไส้)

• อาหารที่มีวิตามินเอ อี และสังกะสี
• การทานมะเขือเทศเพื่อเสริมสารไลโคปีน ที่ต้านการติดเชื้อเรื้อรัง
• สมุนไพร เช่น ว่านหางจระเข้,ชะเอม,ขมิ้น
• น้ำมันปลา (Fish oil) เพื่อเพิ่มระดับ ดีเฮชเอ (DHA) และอีพีเอ (EPA) ในการลดการอักเสบเรื้อรัง

เพียงแค่เรารู้จักดูแลร่างกาย เลือกทานและประพฤติตัวให้ถูกต้อง สุขภาพที่ดีก็จะไม่ใกล้เกินเอื้อมอีกต่อไป

บทความที่น่าสนใจ

• เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพน้ำว่านหางจระเข้ S Vera Plus
• ลำไส้ สำคัญไม่แพ้สมองเลยนะ!
• เนื้องอกในลำไส้ใหญ่ อาจกลายเป็นมะเร็ง!!

The post มารู้จักภาวะ ‘ลำไส้รั่ว’ appeared first on TisaTrendy : Wellness & Smart Living.