เมื่อก่อนถ้าใครเป็นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลัน โอกาสรอดชีวิตนั้นมีน้อยมากจริงๆ

หากใครเคยมีญาติที่ป่วยด้วยโรคนี้คงพอรู้ ว่าเมื่อรักษาไปได้พักนึงเค้าก็จะหายหน้าหายตาไปจากชีวิตคุณ

นี่คือเรื่องจริงที่แสนรันทดในอดีต แต่วันนี้การแพทย์ได้เจริญก้าวหน้าไปไกล คนที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว ไขกระดูกฝ่อ มะเร็งต่อมน้ำเหลืองและอีกหลายๆโรคที่เกี่ยวกับเลือด

วันนี้ยังมีหวังแล้ว..พูดง่ายๆคือมีโอกาสที่จะหายถึงหายขาดได้ด้วยการปลูกถ่ายไขกระดูก (เพียงใช้พันธุกรรมเหมือนเพียงครึ่งเดียวได้)

การปลูกถ่ายไขกระดูกคือ

       การปลูกถ่ายไขกระดูกเป็นที่รู้จักกันมาหลายปีแล้ว ซึ่งถูกใช้ในการรักษาโรคเลือดต่างๆเช่น โรคไขกระดูกฝ่อ โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งต่อมน้ำเหลืองฯ

หลักการของการปลูกถ่ายไขกระดูกนี้คือ แพทย์จะทำการเก็บรักษาเซลล์เม็ดเลือดตัวอ่อนต้นกำเนิด (ที่เรียกว่า สเต็มเซลล์) ของผู้ที่เป็นมะเร็งออกมาไว้ก่อนจะทำการรักษาใดๆ

จากนั้นจะให้ยาเคมีบำบัด(คีโม)ในปริมาณสูงเพื่อฆ่าเซลล์มะเร็งให้ตาย ซึ่งเม็ดเลือดปกติในร่างกายก็อาจจะตายตามไปด้วย จึงต้องให้เซลล์ต้นกำเนิดที่เก็บเอาไว้ก่อนหน้านี้กลับเข้าไปทดแทน

จึงเรียกวิธีการนี้ว่า “การปลูกถ่ายไขกระดูก” ซึ่งเป็นการนำเซลล์ตัวอ่อนต้นกำเนิดมาทดแทนเซลล์ที่ตายไป ด้วยวิธีนี้ทำให้ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งเลือดได้มีโอกาสหายขาดได้ ซึ่งต้องขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็ง

เซลล์ตัวอ่อนต้นกำเนิด(Stem cell) เอามาจากไหน?

สเต็มเซลล์ นำมาจากไขกระดูกหรือได้จากการปั่นแยกออกมาจากกระแสเลือด หรือได้จากเลือดที่อยู่ในรกของทารก(ที่ติดมากับทารกขณะคลอด)

อย่างไรก็ตามการปลูกถ่ายไขกระดูกจะสามารถทำได้สำเร็จหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยเช่น

• ต้องมีแหล่งของเซลล์ตัวอ่อนต้นกำเนิดที่บริจาค และนำมาทดแทนให้กับผู้ป่วย

• ต้องใช้ของตัวเองที่ทำการเก็บไว้ก่อน วิธีนี้มีความเสี่ยงในการทำน้อย  โอกาสเสียชีวิตจากการทำน้อยกว่า 10%

• อีกวิธีคือการใช้เซลล์จากพี่น้องท้องเดียวกันที่ตรวจแล้วว่ามีลักษณะทางพันธุกรรมที่เข้ากันได้มาปลูกถ่าย แต่การใช้เซลล์ของคนอื่นก็มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนมากกว่า ขณะที่โอกาสที่โรคมะเร็งจะกลับมาเป็นใหม่ก็น้อยกว่าด้วย  อายยุยิ่งน้อยยิ่งมีโอกาสรอดสูง(ช่วง 20-40 ปี)

การปลูกถ่าย ‘ไขกระดูก’ นับเป็นวิธีการรักษาที่อันตรายและสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนได้รุนแรง แต่เพื่อแลกกับการรักษาชีวิตก็นับว่าคุ้มค่าแม้ว่ายังมีข้อจำกัดอีกมากก็ตาม

การรักษามะเร็งทางโลหิตด้วยวิธีการปลูกถ่ายไขกระดูกนี้เพิ่มโอกาสรอดชีวิตได้มากน้อยแค่ไหน?

“ขึ้นกับโรคที่เป็นครับ..” ถ้าเป็นโรคไขกระดูกฝ่อ โอกาสสำเร็จมีมากกว่า 90%  แต่ถ้าเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวก็ขึ้นกับว่าเป็นมะเร็งชนิดไหน? เพราะหลังจากปลูกถ่ายไขกระดูกแล้วบางรายอาจจะประสบผลสำเร็จแต่อาจกลับมาเป็นใหม่ได้ เพราะไม่ใช่หายขาดได้ 100% แต่มีบางคนที่หายขาดได้อยู่

ข้อจำกัดในการรักษาด้วยวิธีปลูกถ่ายไขกระดูกคือ

โดยหลักการแล้วเราจะพยายามหาคนที่มีลักษณะทางพันธุกรรมที่เหมือนกัน 100% มาทำ (โดยการตรวจที่เรียกว่า human luekocyte antigens (HLA))

การใช้ของตัวเองมีข้อดีคือโรคแทรกซ้อนน้อยแต่ปัญหาคือมะเร็งมักกลับมาใหม่ได้เพราะเซลล์มะเร็งอาจหลงเหลืออยู่ในสเต็มเซลล์ที่เราเก็บไป

ฉะนั้นการใช้สเต็มเซลล์ของคนอื่นจะมีโรคแทรกซ้อนและผลข้างเคียงมากกว่าในเรื่องการต่อต้านกันระหว่างเซลล์ของผู้ให้กับของผู้รับ แต่โอกาสที่มะเร็งจะกลับมาใหม่ก็น้อยกว่า

       เนื่องจากการปลูกถ่ายไขกระดูกนั้นถ้าจะเลือกปลูกถ่ายจากเซลล์ที่มีลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกัน 100% คงเป็นเรื่องยาก โดยปกติเซลล์ของคนเราที่ใกล้เคียงกันมากที่สุดจะได้จากพี่น้องท้องเดียวกันนี่แหล่ะ

เพราะคนเรามีโครโมโซมอยู่ 2 ชุดเวลาให้กำเนิด ลูกจะเอาของพ่อมาชุด เอาของแม่มาอีก1ชุด ก็กลายเป็นชุดของลูกขึ้นมา เนื่องจากพี่น้องเอาของพ่อและของแม่ชุดเดียวกันมาก็แปลว่ามีลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกัน

ถ้าเอามาทำการปลูกถ่ายไขกระดูก ภาวะแทรกซ้อนหรือปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นจะค่อนข้างน้อย  แต่ถ้าเอาเซลล์ที่ไม่เข้ากันนักมาทำปฏิกิริยาต้านที่เกิดขึ้นก็จะมากขึ้นด้วย

         ที่จริงการได้เซลล์มาจากพี่น้องนั้นมีโอกาสที่จะเหมือนกัน 100% ได้เพียง 1 ใน 4 เท่านั้น (โอกาสที่จะเหมือนกัน 50% มี 2ใน 4 และโอกาสที่จะไม่เหมือนกันเลยอีก1/4) ดังนั้นจึงเป็นเรื่องยากทีเดียวที่จะหาผู้บริจาคที่เหมือนได้ 100% จริงๆ

บางรายถึงจะมีพี่น้องท้องเดียวกันตั้ง 6-7 คน แต่กลับไม่มีคนไหนที่เหมือนกันเลยก็มี ดังนั้นในทางปฏิบัติเราไม่สามารถจะได้เซลล์ที่เหมือนกันเอามาปลูกถ่ายไขกระดูกได้บ่อยนัก

ส่วนใหญ่แล้วจะหาได้ก็ไม่เกิน 20-25%  ดังนั้นหากสามารถใช้เซลล์ของพ่อแม่มาปลูกถ่ายให้ลูกหรือเอาเซลล์ของลูกมาปลูกถ่ายให้พ่อแม่ ก็เป็นอะไรที่ง่ายขึ้น (Haploid)

การปลูกถ่ายไขกระดูกจาก stem cell ที่ลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกันเพียงครึ่งเดียวทำได้อย่างไร?

ปัจจุบันการปลูกถ่ายไขกระดูกมีการพัฒนาไปมาก มีการใช้เคมีบำบัด(คีโม)ไม่สูงมาก บวกกับการให้ยากดภูมิต้านทานที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และไม่ได้แยก T-cell ออกไป ผู้ป่วยก็รอดชีวิตได้โดยไม่ต้องใช้เทคนิคพิเศษที่ราคาแพง

        วิธีที่ใช้ stem cell ที่ลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกันเพียงครึ่งเดียวนี้ เราจะให้ยากดภูมิต้านทานเพื่อไม่ให้เซลล์ที่ใส่เข้าไปมีปฏิกิริยามากเกินไป

ข้อดีคือมันจะมีผลต่อสู้กับเซลล์มะเร็งด้วย แปลว่าเซลล์ภูมิต้านทานจะสามารถฆ่าเซลล์มะเร็งได้ดีขึ้น แต่จะได้ผลดีแค่ไหนขึ้นอยู่กับการรักษาสมดุลของการให้ยากดภูมิต้านทานให้ดี

เพื่อให้เซลล์ที่ใส่เข้าไปใหม่ต่อสู้กับเซลล์มะเร็งได้ ขณะเดียวกันก็ต้องไม่สู้กับเซลล์ปกติของผู้รับมากเกินไป

โดยสรุปแล้วเทคนิคที่พัฒนาขึ้นมานี้มีประโยชน์คือ

1. สามารถใช้พ่อ แม่ ลูกหรือพี่น้องของผู้ป่วย ซึ่งมีลักษณะทางพันธุกรรมที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียวมาบริจาคสเต็มเซลล์เพื่อปลูกถ่ายไขกระดูกได้
2. ระยะเวลาที่ในการหาผู้บริจาคสั้น
3. ค่าใช้จ่ายในการทำใกล้เคียงกับการปลูกถ่ายธรรมดา (เพราะไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการแยกเซลล์)
4. ภาวะแทรกซ้อนพอควบคุมได้ ใกล้เคียงกับการปลูกถ่ายไขกระดูกธรรมดา

ผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวได้เป็นปกติและมีผลข้างเคียงในระดับที่ควบคุมได้ ไม่แตกต่างจากการปลูกถ่ายไขกระดูกแบบธรรมดาที่ใช้เซลล์ตัวอ่อนจากพี่น้องที่มีลักษณะเหมือนกัน 100%

(สามารถกลับไปดำเนินชีวิตได้เหมือนคนปกติ) และก่อนที่เราจะตัดสินใจรักษาวิธีนี้ เราจำเป็นต้องอาศัยข้อมูลหลายอย่างก่อนการตัดสินใจเสี่ยง เพราะถ้าไม่มั่นใจว่าทำแล้วมันคุ้มที่จะเสี่ยงเราจะไม่ทำ

และนี่คือพัฒนาการด้านการแพทย์ที่สามารถเพิ่มโอกาสรอดชีวิตให้กับผู้ป่วยโรคมะเร็งเลือดได้ ให้พวกเขามีความหวังที่จะอยู่ได้บนโลกใบนี้ต่อไปเช่นคนปกติ

>> ป้องกันและต้านมะเร็งด้วย Nutriga <<
>> โรคเสื่อม ส่งผลร้ายต่อร่างกายเราอย่างไร <<

The post ปลูกถ่ายพันธุกรรมจาก ‘ไขกระดูก’ ง่ายกว่าที่คิด appeared first on TisaTrendy : Wellness & Smart Living.

ถ้าพูดถึง มะเร็งเม็ดเลือดขาว คนทั่วไปมักจะนึกถึงมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลัน (acute leukemia) หรือมะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรัง (chronic leukemia)

แต่ในทางการแพทย์มะเร็งเม็ดเลือดขาวนั้นมีมากกว่าที่คนทั่วไปรู้จักกันเยอะ แถมมีรายละเอียดของโรคค่อนข้างมาก.. แต่มีมะเร็งเม็ดเลือดขาวอีกชนิดนึงที่ควรรู้จักเนื่องจากมีสถิติเป็นอันดับ 3 ของกลุ่มมะเร็งเม็ดเลือดขาวทั้งหมดที่พบในคนไทย

นั่นคือ มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดมัลติเพิล มัยอีโลมา(Multiple myeloma)ไม่มีชื่อภาษาไทยให้เรียกครับคงต้องเรียกแบบทับศัพท์กันไปแบบนี้ มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดนี้มีลักษณะพิเศษเฉพาะหลายอย่างที่ไม่เหมือนกับมะเร็งเม็ดเลือดขาวอื่นๆ อีกทั้งแพทย์เองก็ยังไม่รู้สาเหตุของโรคนี้อีกด้วย

       myeloma เป็นมะเร็งเลือดรูปแบบนึงที่ไม่ค่อยมีคนรู้จัก มันเกิดจากความผิดปกติในการแบ่งตัวของพลาสมาเซลล์ซึ่งมีต้นต้นกำเนิดจากไขกระดูก

ปกติพลาสมาเซลล์จะทำหน้าที่สร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย แต่คนที่ป่วยเป็นโรคนี้ พลาสม่าเซลล์จะถูกเปลี่ยนให้เป็นเซลล์มะเร็งและไม่สามารถสร้างภูมิคุ้มกันได้ตามปกติ แต่จะสร้างเอ็มโปรตีนขึ้นมาพร้อมกับหลั่งสารเคมีที่ผิดปกติออกมาสู่ร่างกาย

ซึ่งจะทำให้เกิดความผิดปกติต่อไขกระดูก ตลอดจนอวัยวะอื่นๆ ของร่างกายด้วย โดยทั่วไปแล้วคนที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวมัลติเพิล มัยอีโลมานี้มักจะมาพบแพทย์ด้วยอาการที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวเลยทีเดียวก็ว่าได้คือ

จะมีอาการปวดหลัง ปวดกระดูก ร่วมกับ โลหิตจาง ในคนสูงอายุถ้ามีอาการเข้าข่ายแบบนี้ก็คงต้องระวังให้ดี ควรตรวจเช็คอย่างละเอียดโดยแพทย์ เพราะหากละเลยไปอาจทำให้โรคเข้าสู่ระยะลุกลามมาก ซึ่งการรักษาอาจทำได้ไม่ดีเท่าที่ควรและอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้นได้

อาการที่เป็นเอกลักษณ์

โรคนี้มีอาการแสดงได้หลายอย่างเช่น มีอาการปวดหลัง ปวดกระดูก ซึ่งเกิดจากกระดูกมีรูพรุนไปหมด เนี่องจากเซลล์มะเร็งปล่อยสารบางชนิดออกมาทำให้แคลเซียมละลายออกมาจากเนื้อกระดูกจนเกิดเป็นรูพรุนขึ้น

ซึ่งโดยทั่วไปมักจะเกิดกับกระดูกส่วนที่มีลักษณะแบนๆอย่างเช่น กระดูกกะโหลกศีรษะ กระดูกเชิงกราน กระดูกขา.. ทำให้กระดูกหักง่าย บางคนแค่พลิกตัวนิดเดียวแต่กระดูกซี่โครงก็หักแล้ว

บ่อยครั้งที่พบว่ามีอาการเจ็บปวดภายหลังจากไปให้หมอนวดมา พอไปเอกซเรย์ก็เจอกระดูกหัก ตรวจไปตรวจมาพบว่าเป็นโรคนี้ก็มีบ่อยครับ

         เมื่อมีการละลายของแคลเซียมออกมาจากกระดูกจึงทำให้มีปริมาณแคลเซียมในเลือดสูง ภาวะที่ตามมาคือ อาจมีอาการซึม ไม่โต้ตอบ ท้องผูก ปัสสาวะออกน้อย

คนที่เป็นโรคนี้จะมีปริมาณโปรตีนในเลือดสูงมากผิดปกติด้วย ภาษาหมอเรียกว่า “โกลบูลิน” เมื่อมีโปรตีนในเลือดสูงขึ้นสิ่งที่เกิดตามมาก็คือ เลือดจะมีความหนืดมากขึ้น จึงทำให้เกิดอาการหลายอย่าง เช่น

อาการทางสมอง อาจมีอาการมึนงงจากเลือดที่ไปเลี้ยงสมองไม่ดี หรืออาจเกิดเส้นเลือดอุดตันได้หากเลือดหนืดมากๆเข้า

       บางคนอาจไปพบแพทย์เนื่องจากปัญหาเรื่องไต คือ เกิดภาวะไตวายขึ้น เนื่องจากสาเหตุหลักสองประการคือโปรตีนผิดปกติที่เซลล์มะเร็งสร้างขึ้นไปมีพิษต่อไต และปริมาณของแคลเซียมที่สูงขึ้นในเลือดก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งเช่นกัน

บางคนอาจจะมีลิ้นโตคับปากเนื่องจากโปรตีนที่ผิดปกติไปสะสมอยู่ที่บริเวณลิ้น ทำให้พูดไม่สะดวก รับประทานอาหารไม่สะดวก บางคนอาจมีจ้ำเลือดสีคล้ำๆ ขึ้นตามตัว แขน ขา เพราะโปรตีนที่ผิดปกติไปจับกับสารที่ช่วยในการแข็งตัวของเลือด ทำให้เกิดภาวะเลือดออกผิดปกติได้

นอกจากนี้บางคนอาจมาด้วยอาการปวดเมื่อยตามเนื้อตัวโดยไม่รู้สาเหตุ ไปหาหมอมาหลายสาขาก็หาสาเหตุไม่พบ หรือบางคนมาแผนกกระดูกด้วยเรื่องปัญหากระดูกหัก

จะเห็นว่าโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดนี้เป็นโรคที่แพทย์ให้การวินิจฉัยค่อนข้างยาก มีอาการทางเทคนิคที่หลากหลาย การตรวจไม่ตรงจุดอาจทำให้วินิจฉัยโรคล่าช้าไปได้

เมื่อเป็นแล้วมีแนวทางการรักษาอย่างไร?

การรักษามีหลายวิธีครับ โดยทั่วไปมักจะเริ่มต้นด้วยการให้ยาเคมีบำบัดเพื่อควบคุมโรคให้ได้ก่อน เคมีบำบัดที่ให้ส่วนใหญ่มีผลข้างเคียงไม่มากนัก แต่หากจะให้อาการดีขึ้นไปอีกอาจต้องทำการปลูกถ่ายไขกระดูก

ซึ่งในบางกรณีต้องทำถึงสองครั้งหากผลการรักษายังไม่เป็นที่น่าพอใจ อย่างไรก็ตามในคนสูงอายุหรือสภาพร่างกายไม่แข็งแรงพออาจจะให้ยาเพียงเพื่อควบคุมไม่ให้ลุกลามก่อน เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตได้ใกล้เคียงกับปกติ

       นอกจากนี้ในบางคนหากมีอาการปวดกระดูกมาก หรือมีก้อนของเนื้อร้ายเกิดขึ้นในตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งของร่างกายก็อาจต้องใช้การฉายรังสีเข้าช่วยอีกทาง หลายคนอาจกังวลกับคำว่า “มะเร็ง” และ “ยาเคมีบำบัด” แน่นอนว่าต้องยอมรับต้องทำใจกันซักนึงเมื่อโรคร้ายมาเยือน

แต่เมื่อชะตาถูกลิขิตเช่นนี้ก็จำเป็นต้องรับการรักษาเพื่อให้มีคุณภาพชีวิตดีที่สุด ซึ่งในปัจจุบันมียาใหม่ๆที่ใช้รักษาโรคนี้ได้แล้วผลข้างเคียงไม่มากนัก ผลการรักษาดีพอสมควร จะใช้กรณีที่ดื้อต่อยาที่ให้กันทั่วไปเช่น โบติโซมิบ (Botezomib),ทัลลิโดมายด์(Thalidomide)

แต่ยาพวกนี้ส่วนใหญ่แล้วราคาค่อนข้างสูงมาก ใช้แล้วโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวอาจจะดีขึ้นแต่โรคทรัพย์จางอาจจะตามมาได้.. หรือหากมีอาการของโรคแทรกซ้อนทางกระดูกเช่น ปวดกระดูกหรือกระดูกหัก

ซึ่งพบได้บ่อยในคนที่เป็นโรคนี้ ก็อาจต้องให้การรักษาด้วยยาที่มีทั้งยาฉีดร่วมกับยากินเช่น ไพรม์มิโดรเนท, โซเล็นโดรเนท

อาการที่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจ

• ซีดอ่อนเพลีย เลือดออกผิดปกติ
• ปวดกระดูก กระดูกหักโดยไม่มีสาเหตุที่เหมาะสม
• อาการของแคลเซียมในเลือดสูง ได้แก่ ซึม สับสน ท้องผูก ปัสสาวะบ่อย
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

       มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดมัลติเพิล มัยอีโลมานี้มีอาการคล้ายๆและเข้าข่ายโรคอื่นๆมากมาย ไม่ว่าจะเป็นโรคโลหิตจาง โรคข้อกระดูก โรคกระดูกพรุน..

ทำให้คนป่วยอาจหลงทางกับการไปพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อรักษา จึงควรต้องตรวจอย่างละเอียดเพื่อค้นหาสาเหตุโรคแท้จริงเช่น ตรวจระดับ Immunoglobin , Bence jones protein

ตรวจไขกระดูก  หรือเอ็กซเรย์หลายจุด หรือดูแลป้องกันง่ายๆด้วยเบต้ากลูแคน ,เซซามีน(สารสกัดจากสมุนไพรงาดำ) เป็นต้น

>> ป้องกันบำบัดมะเร็งด้วย Betaglucan <<
>> อันตราย! กระดูกพรุนจนหัก <<
>> พลูคาว บรรเทามะเร็งได้ <<

The post โลหิตจาง ปวดหลัง ส่อมะเร็ง appeared first on TisaTrendy : Wellness & Smart Living.